วิธีการคำนวณภาษีสรรพสามิต แบ่งได้เป็น 2 กรณี คือ

1. กรณีที่ผลิตในประเทศ
2. กรณีนำเข้าจากต่างประเทศ

กรณีที่ผลิตในประเทศ

ตัวอย่างการคำนวณภาษีแบบรวมใน
ภาษีสรรพสามิต	= มูลค่า x อัตราภาษี
	=  (ราคาขาย ณ โรงงานอุตสาหกรรม+ภาษีสรรพสามิต+อัตราภาษีเพื่อมหาดไทย) x อัตราภาษี
	=  ราคาขาย ณ โรงงานอุตสาหกรรม x อัตราภาษี 1-(1.1x อัตราภาษี)

ตัวอย่างการคำนวณภาษี แบบรวมใน

พรม 1 ชิ้น ราคาขาย ณ โรงอุตสาหกรรม (รวมภาษีสรรพสามิตและภาษีเพื่อกระทรวงมหาดไทย) ชิ้นละ 5,000 บาท อัตราภาษีสรรพสามิตตามมูลค่าร้อยละ 20

วิธีการคำนวณ
ภาษีสรรพสามิต	= มูลค่า x อัตราภาษี
	= (1 x 5,000) x 20/100
	= 1,000 บาท

จะต้องชำระภาษีสรรพสามิต = 1,000 บาท
พร้อมด้วยภาษีเก็บเพิ่มเพื่อกระทรวงมหาดไทยร้อยละ 10 ของค่าภาษี = 100 บาท
รวมภาษีต้องชำระ = 1,100 บาท

ตัวอย่างการคำนวณภาษีแบบแยกนอก
ภาษีสรรพสามิต	=  ราคาขาย ณ โรงงานอุตสาหกรรม x อัตราภาษี 1-(1.1x อัตราภาษี)

ตัวอย่างการคำนวณภาษี แบบแยกนอก

พรม 1 ชิ้น ราคา 5,000 บาท (ราคาต้นทุน + กำไรที่ยังไม่ได้รวมภาษีสรรพสามิต) อัตราภาษีสรรพสามิตตามมูลค่าร้อยละ 20

วิธีการคำนวณ
ภาษีสรรพสามิต	=  (5,000 x 1) x 0.20 1 - (1.1 x 0.20) = 1,282.05 บาท

จะต้องชำระภาษีสรรพสามิต = 1,282.05 บาท
พร้อมด้วยภาษีเก็บเพิ่มเพื่อกระทรวงมหาดไทยร้อยละ 10 ของค่าภาษี  = 128.21 บาท
รวมภาษีต้องชำระ  = 1,410.26 บาท

กรณีนำเข้าจากต่างประเทศ

ภาษีสรรพสามิต

=  ( C.I.F. + อากรขาเข้า + ภาษีค่าธรรมเนียมอื่นไม่รวมถึงภาษีมูลค่าเพิ่ม ) x อัตราภาษี) 1-(1.1x อัตราภาษี)

ตัวอย่างการคำนวณภาษี กรณีนำเข้าจากต่างประเทศ

บริษัท เอ บี นำเข้าพรม 1 ผืน ราคา ซี.ไอ.เอฟ. 150,000 บาท (คือ ราคาสินค้า + ค่าขนส่ง + ค่าประกันภัย) อากรขาเข้า 15,000 บาท อากรพิเศษ 1,500 บาท และอัตราภาษีสรรพสามิตตามมูลค่าร้อยละ 20

วิธีการคำนวณ
ภาษีสรรพสามิต	=  (150,000 + 15,000 + 1,500) x 0.20 1-(1.1 x 20 / 100) =  166,500 / 0.78 =  213,461.54 บาท

จะต้องชำระภาษีสรรพสามิต = 213,461.54 บาท
พร้อมด้วยภาษีเก็บเพิ่มเพื่อกระทรวงมหาดไทยร้อยละ 10 ของค่าภาษี  = 21,346.15 บาท
รวมภาษีต้องชำระ  = 234,807.69 บาท